યાદશક્તિ નબળી પડતી હોય તો સાવધાન! પુરુષોમાં ડિમેન્શિયાના વધતા જોખમને સમજો -

ડિમેન્શિયાનું જોખમ ઘટાડવા શું કરવું? નિયમિત કસરત, સંતુલિત આહાર અને કેટલીક સ્વસ્થ જીવનશૈલીની આદતો અપનાવો

ઉંમર વધવાની સાથે પુરુષોમાં યાદશક્તિ નબળી પડવી અથવા વસ્તુઓ ભૂલી જવાની સમસ્યા વધી શકે છે. જોકે, દરેક ભૂલકણાપણું ડિમેન્શિયાનું લક્ષણ હોય એવું જરૂરી નથી. પરંતુ જો યાદશક્તિ, વિચારશક્તિ અને રોજિંદા કામ કરવાની ક્ષમતા સતત ઘટતી જાય, તો તે ડિમેન્શિયાનું સંકેત હોઈ શકે છે.

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, ડિમેન્શિયા માત્ર વૃદ્ધાવસ્થાનો અનિવાર્ય ભાગ નથી. યોગ્ય જીવનશૈલી, સંતુલિત આહાર અને કેટલીક સ્વસ્થ આદતો અપનાવીને તેના જોખમને ઘણી હદ સુધી ઘટાડી શકાય છે.

નિયમિત શારીરિક કસરત કરો

વ્યાયામ માત્ર શરીર માટે જ નહીં પરંતુ મગજ માટે પણ ખૂબ જ લાભદાયી છે. નિયમિત કસરત કરવાથી રક્તપ્રવાહ સુધરે છે, જેના કારણે મગજને પૂરતો ઓક્સિજન અને જરૂરી પોષક તત્ત્વો મળે છે.

દરરોજ 30 મિનિટ ઝડપી ચાલવું, સાયકલ ચલાવવી, યોગ, સ્વિમિંગ અથવા અન્ય હળવી કસરતો કરવાથી યાદશક્તિ, એકાગ્રતા અને વિચારશક્તિમાં સુધારો થઈ શકે છે. કેટલાક અભ્યાસો દર્શાવે છે કે શારીરિક રીતે સક્રિય લોકોમાં જ્ઞાનાત્મક ક્ષમતામાં ઘટાડો ધીમો થઈ શકે છે.

ડાયાબિટીસને નિયંત્રણમાં રાખો

ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ અને ડિમેન્શિયા વચ્ચે ગાઢ સંબંધ હોવાનું અનેક અભ્યાસોમાં જોવા મળ્યું છે. લાંબા સમય સુધી બ્લડ શુગર વધારે રહે તો તે મગજની રક્તવાહિનીઓ અને ચેતાકોષોને અસર કરી શકે છે.

તેથી ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકોએ સંતુલિત આહાર, નિયમિત કસરત, સમયસર દવા અને બ્લડ શુગરની નિયમિત તપાસ દ્વારા તેને નિયંત્રણમાં રાખવું જરૂરી છે.

બ્લડ પ્રેશર પર નજર રાખો

હાઈ બ્લડ પ્રેશર મગજની સૂક્ષ્મ રક્તવાહિનીઓને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, જે લાંબા ગાળે યાદશક્તિ અને વિચારશક્તિ પર અસર કરી શકે છે.

બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત રાખવા માટે મીઠાનું પ્રમાણ ઘટાડવું, નિયમિત વ્યાયામ કરવો, માનસિક તણાવ ઓછો કરવો અને સમયાંતરે બ્લડ પ્રેશરની તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.

સાંભળવાની ક્ષમતાની અવગણના ન કરો

તાજેતરના અભ્યાસો સૂચવે છે કે સાંભળવામાં આવતી તકલીફ અને ડિમેન્શિયાના જોખમ વચ્ચે સંબંધ હોઈ શકે છે. જ્યારે વ્યક્તિને યોગ્ય રીતે સાંભળવામાં મુશ્કેલી પડે છે, ત્યારે તે ધીમે ધીમે સામાજિક જીવનથી દૂર થવા લાગે છે, જે માનસિક સ્વાસ્થ્યને અસર કરી શકે છે.

જો સાંભળવામાં તકલીફ અનુભવાતી હોય તો સમયસર તપાસ કરાવવી અને જરૂર પડે તો હિયરિંગ એડનો ઉપયોગ કરવો લાભદાયી બની શકે છે.

ધૂમ્રપાન અને આલ્કોહોલથી દૂર રહો

વધુ પ્રમાણમાં આલ્કોહોલનું સેવન અને ધૂમ્રપાન મગજ તથા રક્તવાહિનીઓને નુકસાન પહોંચાડે છે. આ બંને આદતો યાદશક્તિમાં ઘટાડો અને ડિમેન્શિયાનું જોખમ વધારી શકે છે.

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, ધૂમ્રપાન છોડવાથી અને આલ્કોહોલનું સેવન ટાળવાથી માત્ર મગજ જ નહીં પરંતુ હૃદય અને સમગ્ર શરીરનું સ્વાસ્થ્ય પણ સુધરે છે.

મગજને સ્વસ્થ રાખવા માટે બીજી કઈ બાબતો મહત્વની છે?

માત્ર શારીરિક કસરત પૂરતી નથી. મગજને સક્રિય રાખવા માટે રોજ વાંચન કરવું, નવી બાબતો શીખવી, પઝલ્સ અથવા મગજની કસરત કરાવતી રમતો રમવી, મિત્રો અને પરિવાર સાથે સમય પસાર કરવો તેમજ 7થી 8 કલાકની ગુણવત્તાયુક્ત ઊંઘ લેવી પણ એટલી જ જરૂરી છે. સંતુલિત આહાર, લીલા શાકભાજી, ફળો, સૂકા મેવા અને ઓમેગા-3થી ભરપૂર ખોરાક મગજના સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે.

નિષ્કર્ષ

ડિમેન્શિયાને હંમેશાં સંપૂર્ણપણે અટકાવવું શક્ય નથી, પરંતુ તેનું જોખમ ચોક્કસપણે ઘટાડી શકાય છે. નિયમિત કસરત, બ્લડ શુગર અને બ્લડ પ્રેશરનું નિયંત્રણ, સાંભળવાની ક્ષમતાની સમયસર તપાસ, ધૂમ્રપાન અને આલ્કોહોલથી દૂર રહેવું તેમજ સક્રિય અને સંતુલિત જીવનશૈલી અપનાવવાથી મગજને લાંબા સમય સુધી સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ મળે છે. જો યાદશક્તિમાં સતત ઘટાડો, રોજિંદા કામમાં મુશ્કેલી અથવા વારંવાર ભૂલી જવાની સમસ્યા જોવા મળે તો વિલંબ કર્યા વગર નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જરૂરી છે.