મકાન માલિકો મોટી ડિપોઝિટ લઈ ભાડા વગર મકાન આપે છે, પણ જોખમો પણ ઓછા નથી
મુંબઈ (Mumbai) જેવા મેટ્રો શહેરમાં રહેઠાણના ખર્ચમાં સતત વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ખાસ કરીને ભાડાના મકાન માટે લોકોની માંગ ઊંચી છે, પરંતુ મહિને મહિને ચૂકવવાનું ભારે ભાડું ઘણા પરિવારો માટે આર્થિક બોજ સમાન છે. આવી સ્થિતિમાં છેલ્લા થોડા મહિનાથી એક નવી પ્રથા જોવા મળી રહી છે – ‘ઝીરો રેન્ટ’ મોડલ. આ મોડલમાં મકાન માલિકો ભાડૂઆત પાસેથી મોટી ડિપોઝિટ રકમ (જે 6 થી 24 મહિનાના ભાડા જેટલી હોય છે) એકસાથે લે છે અને માસિક ભાડું વસૂલતા નથી.
કઈ રીતે કામ કરે છે ‘ઝીરો રેન્ટ’ મોડલ?
આ પદ્ધતિમાં મકાન માલિક અને ભાડૂઆત વચ્ચે કરાર થાય છે કે ભાડૂઆત નિશ્ર્ચિત સમયગાળા માટે મોટી રકમ ડિપોઝિટરૂપે ચૂકવશે. આ રકમ સામાન્ય રીતે લાખો રૂપિયામાં હોય છે. બદલામાં, મકાન માલિક માસિક ભાડું લેતો નથી. કરાર પૂર્ણ થાય ત્યારે માલિક ડિપોઝિટ રકમ પાછી આપે છે, શરતે કે મકાનમાં કોઈ નુકસાન ન થયું હોય.
મકાન માલિકો આ ડિપોઝિટની રકમને સુરક્ષિત ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ઈન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ (ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ, બોન્ડ્સ વગેરે)માં મૂકી તેના પરથી વ્યાજની આવક કરે છે.
ભાડૂઆત માટે ફાયદા
માસિક ભાડાનો તણાવ નથી: મહિને મહિને ભાડું ચૂકવવાની જરૂર રહેતી નથી, જેના કારણે માસિક બજેટ સરળ બને છે.
લાંબા ગાળાની સ્થિરતા: એકવાર મોટી ડિપોઝિટ મૂકી દેતાં લાંબા ગાળે ભાડું વધવાની ચિંતા રહેતી નથી.
માર્કેટમાં સ્પર્ધાત્મક વિકલ્પ: કેટલાક વિસ્તારોમાં ભાડાના દર ખૂબ ઊંચા હોય છે; આવા સમયે ઝીરો રેન્ટ મોડલ વધુ અનુકૂળ લાગે છે.
મકાન માલિકો માટે ફાયદા
મોટી રકમ હાથવગી થાય છે: જેનાથી ફિક્સ ઈન્વેસ્ટમેન્ટ કરી વ્યાજ આવક મેળવી શકાય છે.
ભાડૂઆતનું સિક્યોરિટી: મોટી ડિપોઝિટના કારણે ભાડૂઆત સામાન્ય રીતે લાંબા સમય માટે સ્થિર રહે છે અને મકાનનું ધ્યાન રાખે છે.
ભાડા વસૂલાતી સમસ્યાનો અંત: માસિક ભાડું ન લેવાના કારણે વસૂલાતની મુશ્કેલી રહેતી નથી.
જોખમો પણ ઓછા નથી
માલિક માટે રોકાણ જોખમ: જો ડિપોઝિટની રકમ ખોટા ઈન્વેસ્ટમેન્ટમાં મૂકી દેવામાં આવે તો માલિકને નુકસાન થઈ શકે છે અને રિફંડ આપવો મુશ્કેલ બની શકે છે.
ભાડૂઆત માટે જોખમ: ડિપોઝિટ રકમ મોટી હોવાથી માલિકની આર્થિક સ્થિતિ નબળી પડે તો રિફંડ મેળવવામાં વિલંબ થઈ શકે છે.
કાનૂની મુદ્દાઓ: યોગ્ય એગ્રીમેન્ટ ન થાય તો બંને પક્ષો વચ્ચે કાનૂની વિવાદ ઊભો થઈ શકે છે.
એક્સપર્ટ્સ શું કહે છે?
રિયલ એસ્ટેટ એક્સપર્ટ્સનું કહેવું છે કે આ મોડલ મુંબઈ જેવા શહેરોમાં લોકપ્રિય બનતું જાય છે, ખાસ કરીને યુવાન પ્રોફેશનલ્સ અને કોસ્મોપોલિટન પરિવારોમાં. તેમ છતાં, તેઓ ચેતવણી આપે છે કે:
– કરાર લેખિતમાં અને રજીસ્ટર્ડ હોવો જોઈએ.
– ડિપોઝિટ રકમ પરત આપવાની શરતો સ્પષ્ટ હોવી જોઈએ.
– માલિક અને ભાડૂત બંનેને નાણાકીય યોજના તથા જોખમો સમજવા જોઈએ.
આગામી દિવસોમાં વૃદ્ધિની શક્યતા
આ મોડલ હાલ મુંબઈમાં શરૂઆતના તબક્કે છે, પરંતુ ભવિષ્યમાં મુંબઈની સાથે અન્ય મેટ્રો શહેરોમાં પણ ફેલાય તેવી શક્યતા છે. વધતા ભાડાના દર, નોકરીયાત લોકોનું સ્થળાંતર અને ટૂંકા ગાળાની રહેણાંક જરૂરિયાતોને કારણે લોકો વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે. ઝીરો રેન્ટ મોડલ તે માટે એક આકર્ષક વિકલ્પ બની શકે છે.
Leave a Reply