રી-ડેવલપમેન્ટમાં 'જીત' કોની? જે 'વ્યવહારુ' બને તેની! અશોક લશ્કરી -

● અમદાવાદની વસ્ત્રાપુરની ૨૦ સોસાયટીઓએ સામે ચાલીને પોતાની કિંમતી જમીન કપાતમાં આપી. તેમણે થોડી જગ્યા ગુમાવી, પણ બદલામાં પહોળો રસ્તો અને ટ્રાફિક મુક્ત એન્ટરન્સ મેળવ્યું, જેનાથી સોસાયટીનો લુક અને વેલ્યુ બંને વધી ગયા.

● જમીન કપાતમાં આપવાના બદલામાં સરકાર તરફથી તેમને વિશેષ FSI અને ઊંચાઈના લાભ મળ્યા. જે જૂના ફ્લેટમાં પાર્કિંગની સમસ્યા હતી, ત્યાં હવે આધુનિક હાઈ-રાઈઝ ટાવર બનશે. આ ગણતરી જેને સમજાય ગઈ, તે ફાવી ગયા!

“અમદાવાદના લોકોએ જે સમજદારી બતાવી, તે ખરેખર કાબિલેદાદ છે. તેમણે કમ્પાઉન્ડ વોલ પાછળ લીધી અને રોડ માટે જગ્યા આપી, તો સામે તેમને સરકાર તરફથી અનેકગણો ફાયદો મળ્યો. આને કહેવાય ‘સોને પે સુહાગા’. રાજકોટમાં પણ જો આપણે એમ પકડી રાખીશું કે ‘મારી એક ઈંચ જમીન પણ ન જવી જોઈએ’, તો આપણો પ્રોજેક્ટ વર્ષો સુધી કાગળ પર જ રહેશે. થોડું ગુમાવીને ઘણું મેળવવું—એ જ બિઝનેસનો અને સફળ રી-ડેવલપમેન્ટનો સાચો નિયમ છે.”
— અશોક લશ્કરી (સુંદરમ ગ્રુપ)

તાજેતરમાં અમદાવાદના પોશ વિસ્તાર વસ્ત્રાપુરમાં ૨૦ જેટલી સોસાયટીઓએ જે સમજદારી બતાવી, તે રાજકોટ માટે એક કેસ-સ્ટડી સમાન છે. ત્યાંના રહીશોએ સામે ચાલીને રોડ પહોળો કરવા માટે પોતાની કિંમતી જમીન કપાતમાં (Deduction) આપી દીધી.

શા માટે? કારણ કે તેઓ ગણતરી સમજ્યા. થોડી જમીન ગઈ, પણ બદલામાં તેમને પહોળો રસ્તો, વધુ FSI અને ઊંચા બિલ્ડિંગ બનાવવાની મંજૂરી મળી. પરિણામે, આજે તેમની પ્રોપર્ટીના ભાવ આસમાને પહોંચી ગયા છે. અશોકભાઈ કહે છે કે રાજકોટમાં આપણે આ ‘વ્યાપારી દ્રષ્ટિ’ કેળવવી પડશે.

રાજકોટનો વિકાસ રોકેટ ગતિએ થઈ રહ્યો છે, પણ હજુય રી-ડેવલપમેન્ટના પ્રોજેક્ટ્સમાં ક્યાંક ને ક્યાંક ‘જીદ’ અને ‘અવાસ્તવિક અપેક્ષાઓ’ અવરોધરૂપ બની રહી છે. આ પરિસ્થિતિમાં રાજકોટના રિયલ એસ્ટેટ જગતના ભીષ્મ પિતામહ સમાન અશોકભાઈ લશ્કરી (ચેરમેન, સુંદરમ ગ્રુપ) એ સોસાયટીના સભ્યોને એક બહુ મહત્વની શીખ આપી છે. તેમનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે, “વિકાસ જોઈતો હોય તો થોડું જતું કરવાની તૈયારી રાખવી પડે.”

ઘણીવાર સોસાયટીના સભ્યો માત્ર બિલ્ડરના ભરોસે બેસી રહે છે અથવા આંતરિક વિખવાદમાં પડે છે. અશોકભાઈ સલાહ આપે છે કે રી-ડેવલપમેન્ટમાં ‘ડેવલપમેન્ટ એગ્રીમેન્ટ’ એ સૌથી મહત્વનો દસ્તાવેજ છે. આ પ્રક્રિયામાં કોઈ પણ લૂપહોલ ન રહે તે માટે સોસાયટીએ સારા પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટ કન્સલ્ટન્ટ (PMC) કે આર્કિટેક્ટની સેવા લેવી જોઈએ. જ્યારે લીગલ ટર્મ્સ (Legal Terms) અને શરતો બંને પક્ષે સ્પષ્ટ હોય, ત્યારે પ્રોજેક્ટ અટકતો નથી અને સમયસર પૂરો થાય છે.
જીદ કરવાથી મકાન જર્જરિત જ રહેશે, પણ વ્યવહારુ બનવાથી ત્યાં આધુનિક ટાવર બની જશે. અશોકભાઈની આ ટકોર રાજકોટના દરેક ફ્લેટ ઓનર માટે ‘ગુરુમંત્ર’ સમાન છે. હવે નિર્ણય તમારા હાથમાં છે—જૂનું પકડી રાખવું છે કે નવું સર્જન કરવું છે?