દેશની આર્થિક સ્થિતિ રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રને કરે છે પ્રભાવિત -

👉 જીડીપીમાં વધારો આવવાથી આ ક્ષેત્રમાં તેજીનો પવન ફૂંકાય છે, તો જયારે જીડીપી ડાઉન થાય તો મંદીના વાદળો છવાય

👉 ગવર્મેન્ટ પોલિસી,આરબીઆઇ દ્વારા વ્યાજદરમાં વધારો-ઘટાડો આ તમામ બાબતો પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રીતે રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્ર માટે અસરકર્તા

ભારતનું રિયલ એસ્ટેટ બજાર અર્થતંત્રના સૌથી ગતિશીલ ક્ષેત્રોમાંનું એક છે, જે આર્થિક વૃદ્ધિ, વ્યાજ દર, ફુગાવો અને સરકારી નીતિઓ જેવા અનેક પરિબળો દ્વારા સંચાલિત છે. રિયલ એસ્ટેટ જીડીપી અને રોજગાર સર્જનમાં મહત્વપૂર્ણ ફાળો આપનાર મહત્વનો સ્ત્રોત છે. જ્યારે અર્થતંત્રમાં તેજી આવે છે, ત્યારે રહેઠાણ, વાણિજ્યિક જગ્યાઓ અને માળખાગત વિકાસની માંગમાં વધારો થાય છે. તેનાથી વિપરીત, આર્થિક મંદી દરમિયાન, આ ક્ષેત્ર ઘણીવાર માંગમાં ઘટાડો, પ્રોજેક્ટમાં વિલંબ અને પ્રવાહિતાની તંગીનો સામનો કરે છે. ભારતના રિયલ એસ્ટેટ બજારને પ્રભાવિત કરતા વિવિધ આર્થિક પરિબળો અંગે અહીં વિસ્તૃત ચર્ચા કરીએ.

latest issue sampatti times real estate newsapaper

જીડીપીની રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્ર પર અસર

ભારતનો જીડીપી વૃદ્ધિ રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રની તેજી અને મંદી સાથે સીધો સંબંધ ધરાવે છે. જ્યારે અર્થતંત્ર વધે છે, ત્યારે ગ્રાહક આવક વધે છે, રોજગાર વધે છે અને વ્યવસાયો વિસ્તરે છે, જે આવાસ, ઓફિસ જગ્યાઓ અને છૂટક સંસ્થાઓની માંગને પ્રેરિત કરે છે.જેથી રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રમાં પણ તેજી આવી છે. આવી જ રીતે આર્થિક મંદી દરમિયાન, ઓછી ખરીદ શક્તિ, નોકરી ગુમાવવા અને વ્યવસાયિક વિસ્તરણમાં ઘટાડો થવાને કારણે મિલકતના વેચાણમાં ઘટાડો થાય છે. જેથી રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રમાં મંદીના વાદળો છવાય છે.

વ્યાજદર મહત્વની ફેકટર

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (આરબીઆઇ) દ્વારા નિયંત્રિત વ્યાજ દરો હોમ લોનની પરવડે તેવી ક્ષમતાને પ્રભાવિત કરે છે. જ્યારે વ્યાજ દર ઓછા હોય છે, ત્યારે લોન સસ્તી બને છે, જેના કારણે ઘર ખરીદીમાં વધારો થાય છે. તેનાથી વિપરીત, ઊંચા દરો ખરીદદારોને ઇએમઆઇ ખર્ચમાં વધારો થવાને કારણે નિરાશ કરે છે.

૨૦૨૦-૨૦૨૨ ની વચ્ચે આરબીઆઇએ ઇકોનોમીને બુસ્ટ આપવા માટે રેપો રેટમાં ઘટાડો કર્યો, જેનાથી હોમ લોન વધુ સસ્તી બની અને મકાનોની માંગમાં વધારો થયો. ૨૦૨૩-૨૦૨૪માં, ફુગાવાની ચિંતા સાથે, વ્યાજ દરો વધવા લાગ્યા, જેનાથી રહેણાંક વેચાણ ધીમું થયું.

ફુગાવો રિયલ એસ્ટેટને અનેક રીતે અસરકર્તા

ઊંચા ફુગાવાથી સિમેન્ટ, સ્ટીલ અને મજૂરી જેવા કાચા માલના ખર્ચમાં વધારો થાય છે, જેના કારણે મિલકતના ભાવમાં વધારો થાય છે. ફુગાવાથી ઘણીવાર ભાડાની મિલકતમાં વધારો થાય છે કારણ કે મિલકત માલિકો વધતા ખર્ચને અનુરૂપ ભાડાને સમાયોજિત કરે છે. જ્યારે ફુગાવો વેતન વૃદ્ધિને વટાવી જાય છે, ત્યારે પોષણક્ષમતામાં ઘટાડો થાય છે, જેનાથી રિયલ એસ્ટેટની માંગમાં ઘટાડો થાય છે.

૨૦૨૧-૨૦૨૩ ની વચ્ચે, વૈશ્ર્વિક પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપો અને ફુગાવાના દબાણને કારણે બાંધકામ ખર્ચમાં વધારો થવાથી મુંબઈ, દિલ્હી-એનસીઆર અને બેંગલુરૂ જેવા મુખ્ય બજારોમાં ઘરના ભાવમાં ૧૫-૨૦ ટકાનો વધારો થયો.

વિદેશી રોકાણ પણ મહત્વનું પરિબળ

રિયલ એસ્ટેટમાં એફડીઆઇ નીતિઓના ઉદારીકરણથી રોકાણમાં વધારો થયો છે. મોટી બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ ઓફિસ સ્પેસમાં રોકાણ કરે છે, જેનાથી વાણિજ્યિક મિલકતોની માંગ વધે છે. વૈશ્ર્વિક બ્રાન્ડ્સ મોલ્સ અને હોટલ સ્થાપિત કરે છે, જેનાથી માળખાગત સુવિધામાં વધારો થાય છે. ૨૦૦૫ માં ભારતે રિયલ એસ્ટેટમાં ૧૦૦ ટકા FDI ને મંજૂરી આપી, જેના કારણે વિદેશી રોકાણોમાં વધારો થયો. ૨૦૧૬ પછી રિયલ એસ્ટેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટ રજૂ કરવામાં આવ્યા, જે સંસ્થાકીય રોકાણકારોને વધુ આકર્ષિત કરે છે.

શહેરીકરણમાં વધારો રિયલ એસ્ટેટમાં તેજી લાવે

ભારતમાં ઝડપી શહેરીકરણ જોવા મળી રહ્યું છે, જેમાં ૩૫ ટકાથી વધુ વસ્તી શહેરોમાં રહે છે. ૨૦૩૦ સુધીમાં આ સંખ્યા ૪૦ ટકાથી વધુ થવાની ધારણા છે, લાખો લોકો સારી નોકરીની તકો માટે ગ્રામીણ વિસ્તારોથી શહેરી કેન્દ્રોમાં સ્થળાંતર કરે છે, ભાડાની મિલકતો અને બજેટ રહેઠાણની માંગમાં વધારો થાય છે. ટાયર-૨ અને ટાયર-૩ શહેરોમાં સારી માળખાગત સુવિધાઓ અને ઘરેથી કામ કરવાના વલણોને કારણે વધતી માંગ.

ગવર્મેન્ટ પોલિસીની ઇફેકટ

પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના થકી સસ્તા આવાસ વિકાસને વેગ આપ્યો.

રેરા (રિયલ એસ્ટેટ નિયમન અધિનિયમ) ૨૦૧૬ થી પારદર્શિતામાં વધારો, ખરીદદારોનો વિશ્ર્વાસ વધ્યો. જ્યારે જીએસટીએ કરવેરા સુવ્યવસ્થિત કર્યો, ત્યારે તેણે બાંધકામ હેઠળની મિલકતો પર ખર્ચનો બોજ વધાર્યો. માળખાગત ખર્ચમાં વધારો થવાથી રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રને ફાયદો થવાની અપેક્ષા છે, ખાસ કરીને હાઉસિંગ અને લોજિસ્ટિક્સમાં.