ચોમાસામાં સ્કિનકેર અંગે ખાસ કાળજી રાખવી શા માટે જરૂરી? -

● રાજકોટની ભેજભરી ઋતુમાં ફંગલ ઇન્ફેક્શનથી લઈને Acne અને Skin Allergy સુધી—સ્કિનને “વધારે” નહીં, “સાચી” કેર જોઈએ!
● સામાન્ય રીતે ચોમાસામાં વાતાવરણમાં વધતા ભેજ અને પરસેવાને કારણે દાદર (Ringworm), એથ્લેટ્સ ફૂટ અને ખંજવાળના કેસોમાં બમણો ઉછાળો જોવા મળે છે
● વાદળછાયા વાતાવરણમાં પણ યુવી (UV) કિરણો ત્વચાને નુકસાન પહોંચાડે છે, તેથી વોટર-બેઝ્ડ સનસ્ક્રીન અનિવાર્ય છે

રાજકોટ: વરસાદ પડે એટલે રાજકોટમાં ચા, ગરમ નાસ્તો અને ઠંડકની મજા વધી જાય… પરંતુ આ જ ઋતુમાં આપણી સ્કિન માટે વાત થોડી અલગ હોય છે. બહારથી વાતાવરણ ઠંડું લાગે, પરંતુ હવામાં વધેલી ભેજ, પરસેવો, ભીનાં કપડાં અને લાંબા સમય સુધી ભેજવાળી ત્વચા—સ્કિન માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે.
2026ના મોનસૂનમાં સમગ્ર ભારતમાં dermatologists દ્વારા fungal skin infections, acne, rashes અને eczema જેવી સમસ્યાઓમાં વધારો નોંધાઈ રહ્યો હોવાનું આરોગ્ય અહેવાલોમાં જોવા મળે છે. ગરમ અને ભેજવાળું વાતાવરણ ફૂગને વધવા માટે અનુકૂળ બને છે.
રાજકોટ સહિત સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રમાં ચોમાસાની ઋતુ શરૂ થતાં જ વાતાવરણમાં ભારે ભેજ અને બફારો જોવા મળે છે. આ ભેજયુક્ત હવામાન આપણી ત્વચા માટે બેવડો પડકાર લાવે છે—એક તરફ ફંગલ અને બેક્ટેરિયલ ઇન્ફેક્શનનું જોખમ વધે છે, તો બીજી તરફ વધુ પડતા સીબમ (ઓઇલ) પ્રોડક્શનથી ખીલ (Acne) અને ત્વચાનું નિસ્તેજ થવું સામાન્ય બની જાય છે.
WHO ચેતવણી: સ્કીન કેર પ્રોડક્ટ્સ અને ફંગલ ઇન્ફેક્શન અંગે વૈશ્વિક ચિંતા
ચામડી ગોરી કરવા માટે વપરાતી skin-lightening creams અને cosmetics અંગે WHOએ 2026માં ફરી ચેતવણી આપી છે. ખાસ કરીને mercury ધરાવતા ઉત્પાદનો ત્વચાને નુકસાન પહોંચાડવા ઉપરાંત કિડની અને નર્વસ સિસ્ટમ પર ગંભીર અસર કરી શકે છે. ચિંતાની વાત એ છે કે કેટલાક હાનિકારક products ઓનલાઈન પણ વેચાતા જોવા મળે છે અને તેમાં mercury હોવાની માહિતી label પર સ્પષ્ટ ન હોય શકે.
તેથી “ઝડપી ગ્લો” કે “ફેરનેસ”ના વચન પાછળ દોડવાને બદલે લેબલ તપાસો, અજાણી ક્રીમથી દૂર રહો અને સ્કિનની સમસ્યા માટે dermatologistની સલાહ લો.
સુંદર સ્કિનનો અર્થ ગોરી સ્કિન નહીં, સ્વસ્થ સ્કિન છે.

🌿 ચોમાસા માટે રોજિંદી ગોલ્ડન ટિપ્સ (Daily Skin Care Routine)
● ભીનાં કપડાં તરત બદલો.
● શરીરના folds અને પગને સારી રીતે સૂકા રાખો.
● Breathable કપડાં પહેરો અને ભીના મોજાં-શૂઝ લાંબા સમય સુધી ન રાખો.
● Face પર over-scrubbing અને excessive cosmetics ટાળો.
● લાલાશ, ખંજવાળ, ચકામા કે ડાઘ સતત રહે તો self-medication કરતાં dermatologistની સલાહ લો.

💡 ગેરમાન્યતા vs સત્ય (Myth vs Fact)
● ગેરમાન્યતા: કોઈપણ ખંજવાળ કે દાદરમાં મેડિકલમાંથી મળતી ‘ત્રિપલ એક્શન’ ટ્યુબ લગાવવાથી ઝડપથી મટી જાય.
👉 સત્ય: આવી સ્ટીરોઈડયુક્ત ક્રીમ્સ ક્ષણિક રાહત આપે છે પરંતુ ત્વચાનું કુદરતી પ્રોટેક્શન લેયર નષ્ટ કરી ફંગસને કાયમી અને જટિલ બનાવી દે છે.
● ગેરમાન્યતા: ચોમાસામાં તડકો ન હોવાથી સનસ્ક્રીન કે મોઇશ્ચરાઇઝરની જરૂર નથી હોતી.
👉 સત્ય: વાદળો વચ્ચેથી પણ UV કિરણો ૮૦% સુધી ત્વચા સુધી પહોંચે છે, જેથી ઓઈલ-ફ્રી / જેલ-બેઝ્ડ સનસ્ક્રીન લગાવવું ખૂબ જરૂરી છે.

🩺 નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન (Expert Quote)
“ચોમાસામાં ત્વચાનું હાઇજીન અને હાઇડ્રેશન બંને સંતુલિત રાખવા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. કોઈપણ પ્રકારનું સ્કીન ઇન્ફેક્શન જણાય ત્યારે મેડિકલ સ્ટોર પરથી જાતે ક્રીમ લગાવવાને બદલે ક્વોલિફાઇડ ડર્મેટોલોજિસ્ટ પાસે યોગ્ય નિદાન કરાવો. આજની આધુનિક કોસ્મેટોલોજી અને મેડિકલ ડર્મેટોલોજી દ્વારા ખીલ, ડાઘા અને ફંગલ ઇન્ફેક્શનનું જડમૂળથી અને સુરક્ષિત નિવારણ સંપૂર્ણ શક્ય છે.”
– ડૉ. ચેતન લાલસેતા
(MD – Skin & V.D., કન્સલ્ટન્ટ ડર્મેટોલોજિસ્ટ અને કોસ્મેટોલોજિસ્ટ, શ્રદ્ધા હોસ્પિટલ / શ્રદ્ધા એસ્થેટિક્સ, ૧૫૦ ફીટ રીંગ રોડ, રાજકોટ)